Άρθρο της ειδικής σε επενδυτικά θέματα καινοτομίας, Marina Hatsopoulos στην ηλεκτρονική εφημερίδα «The Huffington Post»
Η οικονομική θλίψη της Ελλάδας, σε συνδυασμό με την κατάσταση της μετανάστευσης, συνεχίζει να χαρακτηρίζεται ως «κρίση», χωρίς καμία κουβέντα για μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. Ως Ελληνοαμερικανίδα επιχειρηματίας, η οποία έχει περιηγηθεί στους τεχνολογικούς κόμβους επιχειρηματικότητας της Θεσσαλονίκης, της Πάτρας και της Αθήνας, θεωρώ πως υπάρχει αχτίδα ελπίδας στο μακροπρόθεσμο μέλλον της Ελλάδας. Σε όλες τις συζητήσεις για την Ελλάδα, από τις κραυγές για τη δημοσιονομική ευθύνη μέχρι τη σοσιαλιστική ρητορική, δεν ακούμε καμία λύση για το πρόβλημα που υπάρχει.
Ανεξάρτητα από το πώς η Ελλάδα χειρίζεται το χρέος της, πρέπει να χτίσει την οικονομία της και να δημιουργήσει αξίες, όχι μόνο να σκορπάει τα χρήματα τριγύρω. Τα καλά νέα: υπάρχει μια αναδυόμενη ομάδα νέων Ελλήνων που καταλαβαίνουν ότι η καινοτομία είναι ο δρόμος για την ανάπτυξη. Αυτοί οι παγκοσμίως επικεντρωμένοι Έλληνες, υψηλά μορφωμένοι και χωρίς άλλη προοπτική εργασίας, θέτουν την χώρα σε μια νέα πορεία προς την τεχνολογική επιχειρηματικότητα. Η ελληνική οικονομία, συντετριμμένη το 2008 από το χρέος και τα μέτρα λιτότητας, συρρικνώθηκε κατά 25% τα τελευταία έξι χρόνια. Η απώλεια ενός εκατομμυρίου θέσεων εργασίας είχε ως αποτέλεσμα να φτάσει η ανεργία στην κορυφή του 28% και η ανεργία στους νέους το 58%. Από την αρχή της κρίσης, πάνω από 200.000 Έλληνες έχουν φύγει – πολλοί από αυτούς νέοι υψηλής ειδίκευσης και μόρφωσης. Μετά από 17 τρίμηνα ύφεσης, το πρώτο τρίμηνο του 2014 η οικονομία τελικά καλυτέρευσε αλλά οι Έλληνες παρέμειναν απογοητευμένοι από τους χαμηλούς μισθούς, τους υψηλούς φόρους και την ανεργία. Αυτό οδήγησε τους Έλληνες το 2015 να ψηφίσουν το αριστερό κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ το οποίο εναντιωνόταν στη λιτότητα και υποσχόταν να επαναπροσλάβει χιλιάδες στο κράτος, να αποσύρει τα σχέδια για τις ιδιωτικοποιήσεις και να αυξήσει τον ελάχιστο μισθό. Οι σημερινές συζητήσεις επικεντρώνονται στο συνταξιοδοτικό πρόγραμμα. Το κυριότερο σημείο συνεχίζει να είναι η ανακατανομή και όχι η δημιουργία πλούτου και το γεγονός παραμένει ότι δεν υπάρχουν τα μέσα για να τα βγάλουν πέρα. Για αυτό το λόγο η τεχνολογική επιχειρηματικότητα είναι μια τόσο συναρπαστική ευκαιρία για την Ελλάδα.
Οι Έλληνες είναι από τη φύση τους επιχειρηματίες. Από τους Έλληνες μετανάστες στο εργατικό δυναμικό των ΗΠΑ, 16% είναι ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων, το μεγαλύτερο ποσοστό των μεταναστευτικών ομάδων. Υπάρχουν πολλοί νέοι και μορφωμένοι Έλληνες που ψάχνουν να δημιουργήσουν μια νέα μηχανή ανάπτυξης με τα δικά τους ξεκινήματα. Ευτυχώς αυτοί οι επιχειρηματίες δεν εργάζονται στο κενό. Σήμερα, υπάρχει απόδειξη για την αναδυόμενη φιλική προς το περιβάλλον τεχνολογική επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα. Θερμοκοιτίδες και επιταχυντές, όπως οι the Egg, the Cube, I4G, Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας και Venture Garden, αναφύονται δεξιά και αριστερά. Ερευνητικά κέντρα όπως είναι ο Δημόκριτος, η Corallia και το Νοτιοανατολικό Ευρωπαϊκό Κέντρο Ερευνών έχουν ανθίσει και η νομοθεσία έχει αποσύρει τα εμπόδια στην επιχειρηματικότητα. Διαγωνισμοί νέων ιδεών όπως είναι το ΜΙΤ Φόρουμ Επιχειρήσεων και το Βραβείο Ελληνικής Επιχειρηματικότητας παρέχουν ένα σημαντικό καταλύτη σε μια εκρηκτική κοινωνία επιχειρηματιών και τα κεφάλαια νέων εγχειρημάτων, όπως οι Openfund, Venturefriends, PJ Tech Catalyst, Quest Holdings και Odyssey Venture Partners είναι πρόθυμοι να επενδύσουν στα υποσχόμενα νέα ξεκινήματα. Ο ετερόκλητος ελληνικός πολιτισμός είναι παρόμοιος με αυτόν τον επιτυχημένο γειτονικό πολιτισμό του Ισραήλ: βαρύς στο ταλέντο, την επιμονή, την αυτοπεποίθηση και την κριτική, ανεξάρτητη σκέψη. Και οι δύο χώρες έχουν ισχυρή παγκόσμια προοπτική. Το επιχειρηματικό οικοσύστημα του Ισραήλ είναι ακόμα μεγαλύτερο: 44% πανεπιστημιακή μόρφωση (27% στην Ελλάδα) και 4% του ΑΕΠ ξοδεύεται στην έρευνα και την ανάπτυξη (μόνο 1% στην Ελλάδα).
Και οι δύο χώρες απαιτούν στρατιωτικές υπηρεσίες αλλά η πολιτική κατάσταση στο Ισραήλ παρέχει χειροπιαστή τεχνολογική και ηγετική εμπειρία, δημιουργώντας ομάδες παικτών που δέχονται την αποτυχία. Όλα αυτά έχουν προσελκύσει 30 φορές περισσότερα επιχειρηματικά κεφάλαια στο Ισραήλ από ότι στην Ευρώπη. Περίπου 20 κεφαλαιακές επιχειρήσεις έχουν επενδύσει περίπου 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ στην Ελλάδα αλλά υπάρχει πολύς πλούτος από τη ναυπηγική και άλλες βιομηχανίες διαθέσιμες μόλις αποδειχθεί η επιτυχία. Υπάρχουν πολλές ευκαιρίες που μπορούν να εκμεταλλευτούν οι Έλληνες επιχειρηματίες-αναφερόμαστε στα ελληνικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα στην γεωργία/διατροφή, τουρισμός, πληροφορική και επιμελητήρια. Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι η ελληνική κυβέρνηση να ανοίξει τις αγορές, να μειώσει τη γραφειοκρατία και να παρέχει φορολογικές ελαφρύνσεις για να ενθαρρύνει τις επενδύσεις στην εκρηκτική τεχνολογική σκηνή.
Οι Έλληνες επιχειρηματίες δεν περιμένουν την κυβέρνηση να λύσει τα προβλήματά τους. Προχωράνε μπροστά. Μερικές από τις ελληνικές προκλήσεις – υψηλή ανεργία, περιορισμένη πρόσβαση στα κεφάλαια, μικρή τοπική αγορά – στην πραγματικότητα δυναμώνουν την προσπάθεια για νέα αρχή: διαθεσιμότητα πολύ μορφωμένων ταλέντων που κινητοποιούνται από τη δικαιοσύνη, συγκέντρωση στο κέρδος και γρήγορη παγκοσμιοποίηση. Τα νέα εγχειρήματα χρειάζονται χρόνο για να εδραιωθούν και να επηρεάσουν την οικονομία, οπότε δεν αποτελούν λύση στην μείωση της ρευστότητας αλλά με το πέρασμα των ετών μία αύξηση στον αριθμών των νέων επιχειρήσεων μπορεί να μειώσει δραματικά την ανεργία.
Ήδη η επιχειρηματικότητα έχει γίνει η νέα φιλοδοξία. Τώρα που τελικά τα απαιτούμενα θεμέλια για ένα γόνιμο οικοσύστημα καινοτομίας έχουν μπει, η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να μεγαλώσει και να θριαμβεύσει.
