Την Τρίτη 11 Νοεμβρίου 2025 πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία, στις εγκαταστάσεις της Αλεξάνδρειας Ζώνης Καινοτομίας (ΑΖΚ), το εξειδικευμένο εργαστήριο «Αρχιτεκτονική και Καινοτομία στην Τεχνητή Νοημοσύνη – Άνοιγμα Νέων Αγορών», με εισηγητή τον αρχιτέκτονα Φώτη Γραμματικόπουλο, υπό την αιγίδα του Εμπορικού & Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης και χορηγό επικοινωνίας το ek magazine.
Αρχιτέκτονες, επαγγελματίες του χώρου και φοιτητές που αναζητούν πρακτικές κατευθύνσεις για τον μετασχηματισμό του επαγγέλματος στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης παρευρέθηκαν στην εκδήλωση, η οποία ξεκίνησε με έναν σύντομο χαιρετισμό από τη κα. Λήδα Παπατζήκα, στέλεχος επικοινωνίας της ΑΖΚ και μια σύντομη παρουσίαση του ρόλου της ΑΖΚ στη στήριξη της καινοτομίας και της τεχνολογικής ανάπτυξης.
Η εκδήλωση εστίασε στη βαθιά και επιταχυνόμενη επιρροή της Tεχνητής Nοημοσύνης στην αρχιτεκτονική, την κατασκευή και το σύνολο των νέων αγορών που δημιουργούνται γύρω από τον δομημένο χώρο. Στο πρώτο μέρος παρουσιάστηκε πώς αλλάζει το επάγγελμα, ποιες νέες ευκαιρίες διαμορφώνονται διεθνώς και γιατί η περίοδος που ζούμε αποτελεί σημείο καμπής.
Αναδείχθηκε ότι η AI δεν λειτουργεί πλέον ως εργαλείο, αλλά ως σύστημα παραγωγής, ανάλυσης, οργάνωσης και λήψης αποφάσεων, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε, χτίζουμε και λειτουργούμε τα κτίρια. Η ανάγκη για γνωστική ανανέωση και συνεχές upskilling των αρχιτεκτόνων παρουσιάστηκε ως μονόδρομος σε μια εποχή όπου:
- Το μεγαλύτερο ποσοστό των διαδικασιών του επαγγέλματος οδεύει προς πλήρη αυτοματοποίηση.
- Οι διεθνείς εκπαιδευτικοί οργανισμοί επαναπροσδιορίζουν τα προγράμματα σπουδών για να ενσωματώσουν AI, data, systems thinking.
- Οι επενδυτές στρέφονται μαζικά προς τις τεχνολογικές εταιρείες, μειώνοντας την παραδοσιακή χρηματοδότηση έργων.
- Οι μεγάλες tech εταιρείες εισέρχονται στην αγορά της αρχιτεκτονικής, διεκδικώντας εργασίες που μέχρι τώρα ανήκαν αποκλειστικά στο επάγγελμα.
Παρουσιάστηκε μια σύντομη ιστορία της Tεχνητής Nοημοσύνης και πώς συνδέεται κατά την ίδια περίοδο η εξέλιξη της αρχιτεκτονικής. Ακολούθησε η αναδρομή στην ιστορία του BIM και η ανάδειξη του νέου κύματος λογισμικών που προέρχονται κυρίως από μικρότερες startup εταιρείες και πρώην μηχανικούς μεγάλων εταιρειών όπως η Autodesk, σηματοδοτώντας την είσοδο στην εποχή του BIM 2.0.
Ο εισηγητής τόνισε την ανάγκη αλλαγής mindset που απαιτείται: η μετάβαση του αρχιτέκτονα από “σχεδιαστή κτιρίων” σε σχεδιαστή ολοκληρωμένων συστημάτων, όπου ο χώρος συνδέεται με δεδομένα, λειτουργίες, ανθρώπινες ανάγκες, πολυτομειακές υπηρεσίες και real-time εμπειρίες.
Παρουσιάστηκαν, έπειτα, εργαλεία που ήδη χρησιμοποιούνται σε διεθνή γραφεία, συνοδευόμενα από live demonstration και ακολούθησε η εξέταση των 10 βασικών διαδικασιών ελληνικών αρχιτεκτονικών γραφείων και η χαρτογράφηση του πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να εισαχθεί σε καθεμία, επιταχύνοντας την παραγωγή, μειώνοντας κόστη και αυξάνοντας τη δημιουργικότητα.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διεπιστημονικότητα. Παρουσιάστηκαν τομείς όπως ψυχολογία, UX, φιλοσοφία, νευροεπιστήμη, data science, περιβαλλοντικές επιστήμες και επιχειρηματικότητα, οι οποίοι ενισχύουν τον ρόλο του αρχιτέκτονα, δημιουργούν νέα επαγγελματικά μονοπάτια και αυξάνουν την αξία που προσφέρει στην κοινωνία, στους επενδυτές και στα κράτη.
Αναλύθηκαν τέσσερις διαφορετικές δημογραφικές ομάδες του επαγγέλματος (νέοι αρχιτέκτονες, mid-level, senior, founders) και πώς η τεχνολογία και η διεπιστημονική γνώση προσαρμόζονται στις δυνατότητες, τις δεξιότητες και τα διαθέσιμα resources κάθε ομάδας.
Το event κορυφώθηκε με ένα διμερές workshop:
Στο πρώτο μέρος οι ομάδες σχεδίασαν έναν χώρο βασισμένο σε 10 πραγματικά pain points των ανθρώπων στον οικιακό χώρο, χωρίς χρήση AI, βασιζόμενες μόνο στη συνεργασία, την έρευνα και την πολυτομειακή σκέψη.
Στο δεύτερο μέρος επανέλαβαν την άσκηση με τη χρήση Tεχνητής Nοημοσύνης.
Η σύγκριση των δύο αποτελεσμάτων ανέδειξε την αξία της ανθρώπινης σκέψης, της ομαδικότητας, της διεπιστημονικότητας αλλά και τη δύναμη της τεχνητής νοημοσύνης ως πολλαπλασιαστή δημιουργικότητας και ταχύτητας.
Τέλος, συνδέσαμε όλα αυτά με την επιχειρηματική προοπτική, εξετάζοντας πώς αυτές οι νέες προσεγγίσεις μπορούν να μετατραπούν σε υπηρεσίες, προϊόντα και νέες αγορές.
Το συμπέρασμα ήταν σαφές:
Ο αρχιτέκτονας έχει μπροστά του τη μεγαλύτερη ευκαιρία των τελευταίων δεκαετιών να επαναδιεκδικήσει τη θέση του ως ηγετικός σχεδιαστής συστημάτων χώρου, εμπειρίας και τεχνολογίας. Η εποχή απαιτεί αναβάθμιση, ταχύτητα, γνώση και τόλμη. Και η ελληνική αρχιτεκτονική κοινότητα μπορεί να πρωταγωνιστήσει.
Η ΑΖΚ ευχαριστεί θερμά όλους τους συμμετέχοντες για την ενεργή παρουσία, τη συνεργασία και τον ενθουσιασμό τους, καθώς και τον εισηγητή Φώτη Γραμματικόπουλο για την υψηλού επιπέδου καθοδήγηση και το περιεχόμενο που μοιράστηκε.
